Print dit artikel

Apeldoorn, februari 2005

De werkruimte en de directeur grootaandeelhouder

Casus

Jansen is directeur-grootaandeelhouder in Jansen Holding BV. Jansen Holding BV houdt alle aandelen in Jansen advies BV. Jansen bezit alle aandelen in Jansen Holding BV en is in gemeenschap van goederen getrouwd. Op dit moment huurt Jansen ruimte om zijn adviespraktijk uit te oefenen. Recent heeft Jansen een vrijstaande woning gezien om wonen en werken te combineren. Aan de woning zit een grote garage die Jansen gaat verbouwen tot werkruimte. De zolderruimte van de woning wordt gebruikt voor de administratie en het archief. De woning zal gemeenschappelijk eigendom van Jansen en zijn echtgenote worden. Wat zijn nu de fiscale mogelijkheden? Kan Jansen kiezen of de woning inclusief de praktijkruimte privé of in de BV kan worden gekocht?

Op Naam van de BV

Bij aankoop van het pand moet men eerst afwegen of het pand in privé of op naam van de BV moet worden gekocht. Als de BV het pand koopt, speelt de nieuwe werkkamerregeling geen rol. Wel moet de BV een zakelijke huur in rekening brengen voor het gebruik van het privé-deel. De BV kan alle kosten en afschrijvingen ten laste van de winst brengen, maar zal de huurinkomsten bij de winst moeten optellen. Een belangrijke afweging om het pand door de BV te laten kopen is de verwachting over de toekomstige waardeontwikkeling. Bij verkoop van het pand moet de BV over de winst op het pand belasting betalen. Een eventueel verlies is weliswaar aftrekbaar, maar dat is uiteraard niet de verwachting. Winst bij verkoop is de verkoopprijs min de boekwaarde van de woning. Als de verwachting is, dat het pand in de toekomst in waarde zal stijgen, is het dus minder aantrekkelijk het pand in de BV te hebben. Ook speelt vaak een rol dat het niet zo'n prettig idee is om niet zelf eigenaar te zijn van de eigen woning. Bij aankoop in privé is de hypotheekrente aftrekbaar tegen het progressieve tarief in box 1. Wanneer dat mogelijk is, is het echter wel aantrekkelijk om het privé-pand via de BV te financieren. Beschikt de BV over voldoende liquide middelen, dan is het gunstiger om bij de BV te lenen dan bij een bank. Wij gaan er hierna vanuit dat de woning in privé gekocht wordt.

Wat is een Werkruimte

Sinds 1 januari 2005 is de definitie van een werkruimte, die fiscaal als zodanig wordt aangemerkt: 'Een ruimte is slechts een werkruimte als de ruimte naar verkeersopvattingen een zelfstandig gedeelte van de woning vormt (zelfstandigheidcriterium) čn daarnaast intensief gebruikt wordt voor de verwerving van inkomen (inkomenscriterium)'. In een toelichting bij de wet staat wat naar verkeersopvattingen een zelfstandig deel van een woning is. De ruimte moet zich dan duidelijk door uiterlijke kenmerken van de woning onderscheiden. De werkruimte moet bijvoorbeeld een eigen opgang of ingang hebben of over eigen sanitaire voorzieningen beschikken. Daarnaast is aangegeven, dat meegewogen moet worden of de ruimte extra kosten oproept en of het als werkruimte verhuurd zou kunnen worden aan derden. Een slaap- of zolderkamer in de woning valt, wegens gebrek aan zelfstandigheid, dus niet onder het begrip werkruimte. Voor het intensieve gebruik, ofwel het inkomenscriterium, wordt aangesloten bij de huidige wetgeving rond gebruik van werkkamers door ondernemers. Indien men ook over werkruimte buiten de woning beschikt, moet minimaal 70% van het inkomen in de werkruimte thuis worden verdiend. Wanneer niet over een werkruimte elders kan worden beschikt, moet men minimaal 30% van het inkomen in de werkruimte thuis verdiend worden en minimaal 70% in of vanuit deze werkruimte. Een werkruimte die zowel aan het zelfstandigheidcriterium als aan het inkomenscriterium voldoet wordt een 'kwalificerende werkruimte' genoemd.

Zowel Zakelijk als Privé

Jansen gaat de woning zowel zakelijk als privé gebruiken. De garage als is zelfstandig onderdeel aan te merken. Deze krijgt immers een eigen voordeur. De zolderruimte krijgt ongetwijfeld geen eigen opgang. De voorlopige conclusie is dan ook dat de garage als werkruimte kwalificeert en de zolder niet. We gaan er vanuit dat aan het inkomenscriterium wordt voldaan.

Wel Werkruimte

Voor de verbouwde garage, die een kwalificerende werkruimte is, geldt dus sinds 1 januari 2005 de nieuwe werkruimteregeling. Voor deze werkruimte geldt de 'terbeschikkingstellingregeling'. Omdat Jansen en zijn echtgenote ieder voor 50% eigenaar van de woning zijn, geldt voor beiden de terbeschikkingstellingregeling De werkruimte wordt niet meer als onderdeel van de eigen woning gezien, maar wordt zelfstandig als werkzaamheid belast in box 1. Dit betekent dat een zakelijke huur aan de BV in rekening moet worden gebracht voor het gebruik van de verbouwde garage. Deze huur is bij ieder voor de helft, als inkomsten uit overige werkzaamheid, belast in box 1. De waarde van de werkruimte moeten beiden voor de helft op de balans van de 'werkzaamheid' opnemen en hypotheekrente, vaste lasten, onderhoud en afschrijvingen kunnen, ook weer allebei voor de helft, op de huurinkomsten in mindering worden gebracht. Het deel van de hypotheekschuld, dat betrekking heeft op de werkruimte, komt ook op de balans te staan. De wet sluit uit dat de vergoeding, die de BV voor het gebruik van de kwalificerende werkruimte betaalt, als loon gezien kan worden. Dit in tegenstelling tot de regelgeving tot 1 januari 2005. Bij toekomstige verkoop van de woning of bij verkoop van de aandelen in de BV of zodra het gebruik van de werkruimte door de BV om een andere reden ophoudt, is de winst op dit gedeelte van het pand belast. Net zoals het geval is als het pand in de BV zit, moet men over de overdrachtsprijs van de werkruimte minus de boekwaarde belasting betalen. Het woondeel van het pand wordt als eigen woning aangemerkt, hiervoor geldt gewoon het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek. Wanneer er sprake is van een kwalificerende werkruimte gaat de terbeschikkingstellingregeling vóór de loonregeling. Omdat de huurinkomsten in de inkomstenbelasting in box 1 belast zijn mag de BV de huurkosten ten laste van de belastbare winst brengen.

Geen Werkruimte

Voor de zolderruimte geldt, dat er geen sprake is van een kwalificerende werkruimte. De zolder heeft immers geen eigen opgang en het is niet aannemelijk dat een derde een dergelijke ruimte als werkruimte zou huren. Nu deze ruimte geen kwalificerende werkruimte is, blijft deze ruimte onder de eigen-woningregeling vallen. Voor dit deel van de woning geldt dus de bijtelling van het eigenwoningforfait en de financieringsrente is gewoon bij het kopje eigen woning aftrekbaar. Een vergoeding, die de BV voor het gebruik van de zolderruimte betaalt, wordt bij belast als loon. Omdat deze vergoeding bij in de inkomstenbelasting belast is, kan de BV deze vergoeding op haar beurt weer aftrekken. Al met al is de regeling met betrekking tot een niet-kwalificerende werkruimte een stuk eenvoudiger en fiscaal vriendelijker dan de regeling voor de wel kwalificerende werkruimte.

Hoe Zit het met de BTW?

Als Jansen als DGA meer dan 50% van de aandelen in Jansen Holding BV bezit en hij bij Jansen Holding BV op de loonlijst staat, dan is Jansen sinds 26 april 2002 ondernemer voor de BTW. Dit betekent, dat als Jansen zijn woning in het kader van zijn BTW-onderneming gebruikt, hij recht heeft op aftrek van voorbelasting. De woning is dan immers een investeringsgoed en hij kan kiezen of het investeringsgoed voor de BTW tot het privé-vermogen dan wel tot het bedrijfsvermogen behoort. Dus voor de BTW heeft men keuzevermogen. De keuze, die men voor de BTW maakt, mag afwijken van de keuze, die men voor de inkomstenbelasting maakt. Men kan dus de woning voor de BTW tot het bedrijfsvermogen rekenen, terwijl voor de inkomstenbelasting de woning tot het privé-vermogen behoort. Als de woning voor de BTW tot het bedrijfsvermogen behoort, heeft men sowieso recht op aftrek van voorbelasting voor het deel van de woning, dat men in het kader van de onderneming gebruikt, zoals de werkruimte en de zolder. Stel dat dit 20% van de totale woning is, dan betekent dit dat ook 20% van de BTW, die drukt op onder andere de grond en de bouwkosten als voorbelasting in aftrek kan worden gebracht. Maar op basis van een arrest van het EG-Hof, aangespannen door een Duitse belastingplichtige is het zelfs verdedigbaar te stellen, dat men de volledige BTW op de woning in aftrek kan brengen. Men woont dan dus BTW-vrij. Het Europese Hof buigt zich op dit moment over een Nederlandse zaak die door de Hoge Raad is voorgelegd. Het is dus nog niet volledig zeker of dit in Nederland kan.

Wij hopen u hiermede voldoende te hebben geinformeerd en zijn tot het geven van nadere toelichting gaarne bereid.

Met vriendelijke groet,




H.A. van Duuren


* Aan de inhoud van dit Belastingnieuws wordt de uiterste zorg besteed. Wij aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor de onvolledigheid of onjuistheid of de gevolgen daarvan.

Vorig Artikel
Volgend Artikel